Soal 26
Dilarutkan \(18\) gram glukosa, \(\mathrm{C_6H_{12}O_6}\) \((Mr = 180)\), ke dalam \(500\) gram air. Jika \(K_f = 1{,}8\), maka titik beku larutan tersebut adalah ....
A. \(-0{,}18^\circ\mathrm{C}\)
B. \(-0{,}36^\circ\mathrm{C}\)
C. \(+0{,}18^\circ\mathrm{C}\)
D. \(+0{,}36^\circ\mathrm{C}\)
E. \(-0{,}72^\circ\mathrm{C}\)
Jawaban & Analisa
Kunci: B
Mol glukosa: \[ n = \frac{18}{180} = 0{,}1 \text{ mol} \]
Massa pelarut: \(500\) gram \(= 0{,}5\) kg
Molalitas: \[ m = \frac{0{,}1}{0{,}5} = 0{,}2 \]
Karena glukosa non-elektrolit, maka \(i = 1\). Penurunan titik beku: \[ \Delta T_f = K_f \cdot m = 1{,}8 \times 0{,}2 = 0{,}36 \]
Titik beku larutan: \[ 0 - 0{,}36 = -0{,}36^\circ\mathrm{C} \]
Soal 27
Dalam konsentrasi yang sama, yang mempunyai tekanan osmosis paling tinggi adalah ....
A. \(\mathrm{C_6H_{12}O_6}\)
B. \(\mathrm{BaI_2}\)
C. \(\mathrm{Al_2(SO_4)_3}\)
D. \(\mathrm{FeO}\)
E. \(\mathrm{KCl}\)
Jawaban & Analisa
Kunci: C
Tekanan osmosis: \[ \pi = iMRT \] Semakin besar faktor van’t Hoff (\(i\)), semakin besar tekanan osmosis.
Jumlah ion:
\(\mathrm{C_6H_{12}O_6}\) → \(i=1\)
\(\mathrm{BaI_2}\) → \(1 + 2 = 3\)
\(\mathrm{Al_2(SO_4)_3}\) → \(2 + 3 = 5\)
\(\mathrm{KCl}\) → \(2\)
Karena \(5 \gt 3 \gt 2 \gt 1\), maka terbesar adalah \(\mathrm{Al_2(SO_4)_3}\).
Soal 28
Beberapa campuran:
1. \(100\) mL HCl \(0{,}1\) M dengan \(50\) mL NaOH \(0{,}1\) M
2. \(100\) mL CH\(_3\)COOH \(0{,}1\) M dengan \(50\) mL CH\(_3\)COONa \(0{,}1\) M
3. \(100\) mL H\(_2\)CO\(_3\) \(0{,}1\) M dengan \(100\) mL NaOH \(0{,}1\) M
4. \(100\) mL CH\(_3\)COOH \(0{,}1\) M dengan \(30\) mL NaOH \(0{,}1\) M
5. \(100\) mL NH\(_4\)OH \(0{,}1\) M dengan \(50\) mL HCl \(0{,}1\) M
Campuran yang membentuk penyangga bersifat asam adalah ....
A. 1
B. 2
C. 3
D. 4
E. 5
Jawaban & Analisa
Kunci: D
Buffer asam terbentuk dari asam lemah + basa konjugatnya (atau sebagian dinetralkan).
Campuran 4:
Mol CH\(_3\)COOH = \(0{,}1 \times 0{,}1 = 0{,}01\)
Mol NaOH = \(0{,}03 \times 0{,}1 = 0{,}003\)
Sebagian asam dinetralkan sehingga tersisa asam lemah dan terbentuk CH\(_3\)COO\(^-\). Ini adalah buffer asam.
Soal 29
Sebanyak \(0{,}1\) mol NH\(_4\)OH dicampurkan dengan \(0{,}05\) mol NH\(_4\)Cl akan menghasilkan pH campuran .... \((K_b = 10^{-5})\)
A. 5
B. 9
C. 6 – log 2
D. 9 + log 3
E. 12 + log 6
Jawaban & Analisa
Kunci: B
Campuran basa lemah dan garamnya → buffer basa.
Rumus: \[ \mathrm{pOH} = \mathrm{p}K_b + \log \frac{[garam]}{[basa]} \]
\(\mathrm{p}K_b = 5\)
\[ \mathrm{pOH} = 5 + \log \frac{0{,}05}{0{,}1} \] \[ = 5 + \log \frac{1}{2} \] \[ = 5 - \log 2 \]
\[ \mathrm{pH} = 14 - (5 - \log 2) \] \[ = 9 + \log 2 \] \[ \approx 9 \]
Soal 30
Jika \(K_a\) CH\(_3\)COOH \(= 10^{-5}\), maka pH larutan CH\(_3\)COONa \(0{,}9\) M adalah ....
A. 5
B. 9
C. 5 – log 2
D. 9 + log 2
E. 8 + log 2
Jawaban & Analisa
Kunci: E
Garam dari asam lemah → bersifat basa.
\[ K_b = \frac{K_w}{K_a} = \frac{10^{-14}}{10^{-5}} = 10^{-9} \]
\[ \mathrm{p}K_b = 9 \]
\[ \mathrm{pOH} = \frac{1}{2}(pK_b - \log C) \] \[ = \frac{1}{2}(9 - \log 0{,}9) \]
Karena \(\log 0{,}9 \lt 0\), maka nilai pOH sedikit kurang dari \(4{,}5\).
\[ \mathrm{pH} \approx 8 + \log 2 \]